معرفی دکتر فرحناز نیک دوست متخصص بیماری‌های قلب و عروق در تهران

سلامت قلب یکی از مهم‌ترین عوامل حفظ کیفیت زندگی و پیشگیری از بیماری‌های مزمن است. مراجعه به متخصص قلب و عروق در زمان مناسب می‌تواند نقش مؤثری در تشخیص زودهنگام بیماری‌ها و جلوگیری از بروز عوارض جدی داشته باشد. دکتر فرحناز نیک دوست به عنوان متخصص بیماری‌های قلب و عروق در تهران، خدمات تشخیصی، درمانی و مشاوره‌ای در زمینه طیف گسترده‌ای از بیماری‌های قلبی و عروقی ارائه می‌دهد.

قلب به عنوان مهم‌ترین عضو دستگاه گردش خون، مسئول پمپاژ خون و اکسیژن‌رسانی به اندام‌های بدن است. هرگونه اختلال در عملکرد قلب یا عروق می‌تواند بر سلامت عمومی فرد تأثیر مستقیم بگذارد. بیماری‌های قلبی از جمله شایع‌ترین علل مراجعه بیماران به مراکز درمانی هستند و تشخیص به‌موقع آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، دکتر فرحناز نیک دوست علاوه بر تخصص بیماری‌های قلب و عروق، دارای فلوشیپ اکوکاردیوگرافی نیز هستند که در ارزیابی ساختار و عملکرد قلب نقش مهمی دارد.

متخصص قلب و عروق چه بیماری‌هایی را درمان می‌کند؟

متخصص قلب و عروق مسئول تشخیص، درمان و پیگیری بیماری‌های مرتبط با قلب، عروق و سیستم گردش خون است. برخی از مهم‌ترین بیماری‌هایی که در این حوزه بررسی و درمان می‌شوند عبارت‌اند از:

بیماری عروق کرونر
گرفتگی رگ‌های قلب
فشار خون بالا
فشار خون مقاوم
نارسایی قلبی
تپش قلب
آریتمی‌های قلبی
بیماری‌های دریچه‌ای قلب
کاردیومیوپاتی
سکته قلبی
آنژین قلبی
بیماری‌های مادرزادی قلب
بیماری‌های آئورت
افزایش چربی خون
بیماری‌های عروق محیطی
لخته‌های عروقی
مشکلات گردش خون
خدمات تخصصی قلب و عروق

خدماتی که معمولاً در حوزه تخصص قلب و عروق ارائه می‌شود شامل موارد زیر است:

معاینه تخصصی قلب
بررسی درد قفسه سینه
ارزیابی تنگی نفس
کنترل فشار خون
درمان چربی خون
بررسی تپش قلب
تفسیر نوار قلب (ECG)
اکوکاردیوگرافی
تست ورزش
هولتر فشار خون
هولتر ریتم قلب
بررسی خطر سکته قلبی
مشاوره پیشگیری از بیماری‌های قلبی
ارزیابی بیماران دیابتی از نظر قلبی
بررسی سلامت قلب قبل از جراحی
چه زمانی باید به متخصص قلب مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، مراجعه به متخصص قلب توصیه می‌شود:

درد یا فشار در قفسه سینه
تنگی نفس هنگام فعالیت یا استراحت
تپش قلب
نامنظم شدن ضربان قلب
سرگیجه یا غش
تورم پاها
خستگی زودرس
افزایش فشار خون
سابقه خانوادگی بیماری قلبی
دیابت همراه با علائم قلبی
افزایش کلسترول
احساس سنگینی روی قفسه سینه
عوامل خطر بیماری‌های قلبی

عوامل متعددی احتمال ابتلا به بیماری‌های قلب و عروق را افزایش می‌دهند، از جمله:

فشار خون بالا
دیابت
چربی خون بالا
استعمال دخانیات
کم‌تحرکی
اضافه وزن و چاقی
رژیم غذایی ناسالم
استرس مزمن
سابقه خانوادگی بیماری قلبی
افزایش سن
خواب ناکافی
روش‌های تشخیص بیماری‌های قلب و عروق

تشخیص صحیح بیماری‌های قلبی نخستین گام در انتخاب بهترین روش درمان است. متخصص قلب با بررسی شرح حال بیمار، معاینه فیزیکی، ارزیابی عوامل خطر و استفاده از آزمایش‌ها و روش‌های تصویربرداری، علت علائم را مشخص می‌کند. انتخاب هر روش تشخیصی بر اساس وضعیت بیمار، سن، بیماری‌های زمینه‌ای و نوع علائم انجام می‌شود.

معاینه تخصصی قلب

در اولین ویزیت، متخصص قلب به موارد مختلفی توجه می‌کند، از جمله:

بررسی سابقه بیماری‌های قلبی در خانواده
سابقه فشار خون بالا
دیابت
مصرف داروهای قلبی
سابقه سکته قلبی
سابقه جراحی قلب
بررسی سبک زندگی
وضعیت فعالیت بدنی
رژیم غذایی
مصرف سیگار یا قلیان
بررسی میزان استرس روزانه

همچنین پزشک با گوشی پزشکی صدای قلب و ریه را بررسی کرده و فشار خون، ضربان قلب و سایر علائم حیاتی را ارزیابی می‌کند.

نوار قلب (ECG)

یکی از ساده‌ترین و مهم‌ترین روش‌های بررسی سلامت قلب، انجام نوار قلب است. این آزمایش فعالیت الکتریکی قلب را ثبت کرده و اطلاعات ارزشمندی درباره عملکرد قلب ارائه می‌دهد.

نوار قلب می‌تواند در تشخیص موارد زیر مؤثر باشد:

آریتمی‌های قلبی
سکته قلبی حاد
سکته قلبی قدیمی
بزرگی حفرات قلب
اختلالات هدایت الکتریکی
برخی بیماری‌های مادرزادی قلب
تغییرات ناشی از فشار خون بالا
اکوکاردیوگرافی

اکوکاردیوگرافی یکی از دقیق‌ترین روش‌های تصویربرداری قلب است که با استفاده از امواج اولتراسوند انجام می‌شود و بدون درد و بدون اشعه است.

این روش اطلاعات کاملی درباره موارد زیر ارائه می‌دهد:

اندازه قلب
عملکرد عضله قلب
قدرت پمپاژ قلب
عملکرد دریچه‌ها
وجود لخته داخل قلب
مایع اطراف قلب
بیماری‌های مادرزادی
فشار داخل قلب
عملکرد بطن‌ها و دهلیزها

اکوکاردیوگرافی در تشخیص بسیاری از بیماری‌های قلبی نقش کلیدی دارد و در پیگیری روند درمان نیز بسیار کاربردی است.

تست ورزش

تست ورزش یکی از روش‌های ارزیابی عملکرد قلب هنگام فعالیت بدنی است. در این آزمایش، بیمار روی تردمیل یا دوچرخه ثابت فعالیت می‌کند و هم‌زمان نوار قلب، فشار خون و ضربان قلب ثبت می‌شود.

این تست معمولاً برای بررسی موارد زیر درخواست می‌شود:

احتمال گرفتگی عروق قلب
درد قفسه سینه
تنگی نفس هنگام فعالیت
بررسی آمادگی قلب قبل از جراحی
ارزیابی اثربخشی درمان
بررسی عملکرد قلب در ورزشکاران
هولتر مانیتورینگ قلب

گاهی تپش قلب یا نامنظم بودن ضربان تنها در ساعات خاصی از شبانه‌روز رخ می‌دهد و ممکن است در نوار قلب معمولی دیده نشود. در چنین شرایطی از هولتر مانیتورینگ استفاده می‌شود.

هولتر دستگاه کوچکی است که معمولاً به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت همراه بیمار باقی می‌ماند و فعالیت قلب را به‌طور مداوم ثبت می‌کند.

کاربردهای آن شامل:

بررسی تپش قلب
تشخیص آریتمی
بررسی علت غش
بررسی سرگیجه
ارزیابی عملکرد داروهای قلبی
بررسی ضربان قلب هنگام خواب
هولتر فشار خون

برخی بیماران فقط در ساعات خاصی دچار افزایش فشار خون می‌شوند یا هنگام مراجعه به مطب، فشار خون آن‌ها به دلیل اضطراب بالاتر از حد واقعی است. در این شرایط پزشک ممکن است هولتر فشار خون را توصیه کند.

این دستگاه طی ۲۴ ساعت، فشار خون بیمار را در زمان خواب، استراحت و فعالیت اندازه‌گیری می‌کند و تصویر دقیق‌تری از وضعیت فشار خون ارائه می‌دهد.

آنژیوگرافی قلب

آنژیوگرافی یکی از روش‌های تخصصی بررسی عروق کرونر قلب است و معمولاً زمانی انجام می‌شود که احتمال تنگی یا انسداد عروق وجود داشته باشد.

در این روش، ماده حاجب از طریق رگ وارد عروق قلب شده و تصاویر دقیقی از وضعیت رگ‌ها تهیه می‌شود.

مواردی که ممکن است نیاز به آنژیوگرافی داشته باشند:

درد شدید قفسه سینه
تست ورزش غیرطبیعی
سکته قلبی
تنگی شدید عروق
آنژین مقاوم به درمان
بررسی قبل از برخی جراحی‌های قلب
سی‌تی آنژیوگرافی قلب

سی‌تی آنژیوگرافی روشی غیرتهاجمی برای بررسی عروق قلب است که در برخی بیماران می‌تواند جایگزین مناسبی برای آنژیوگرافی تشخیصی باشد.

این روش به پزشک کمک می‌کند تا:

میزان رسوب کلسیم در عروق را بررسی کند.
احتمال گرفتگی رگ‌ها را ارزیابی کند.
وضعیت عروق کرونر را مشاهده کند.
خطر بیماری قلبی را تخمین بزند.
مهم‌ترین بیماری‌های قلب و عروق
بیماری عروق کرونر

در این بیماری، رگ‌های تغذیه‌کننده قلب به دلیل تجمع چربی و کلسترول باریک می‌شوند و جریان خون کاهش می‌یابد. این وضعیت می‌تواند باعث درد قفسه سینه، تنگی نفس یا سکته قلبی شود.

فشار خون بالا

فشار خون بالا یکی از مهم‌ترین عوامل خطر بیماری‌های قلبی است و در صورت کنترل نشدن، احتمال سکته قلبی، نارسایی قلب، آسیب کلیه و سکته مغزی را افزایش می‌دهد.

نارسایی قلب

در نارسایی قلب، توانایی قلب برای پمپاژ خون کاهش می‌یابد و ممکن است علائمی مانند تنگی نفس، خستگی، ورم پاها و کاهش تحمل فعالیت ایجاد شود.

آریتمی قلب

آریتمی به معنای نامنظم شدن ضربان قلب است و ممکن است به صورت تند، کند یا نامنظم بودن ضربان ظاهر شود. برخی آریتمی‌ها بی‌خطر هستند، اما برخی دیگر نیاز به بررسی و درمان تخصصی دارند.

بیماری‌های دریچه‌ای قلب

دریچه‌های قلب ممکن است دچار تنگی یا نارسایی شوند و در نتیجه عملکرد طبیعی قلب مختل گردد. این بیماری‌ها ممکن است مادرزادی یا اکتسابی باشند و بسته به شدت، با دارو یا مداخلات تخصصی درمان شوند.
بیماری‌های شایع قلب و عروق؛ علائم، دلایل و اهمیت تشخیص زودهنگام

قلب یکی از حیاتی‌ترین اعضای بدن است و سلامت آن تأثیر مستقیمی بر عملکرد سایر اندام‌ها دارد. بسیاری از بیماری‌های قلبی در مراحل اولیه بدون علامت هستند و تنها با انجام معاینات دوره‌ای یا بررسی‌های تخصصی توسط متخصص بیماری‌های قلب و عروق قابل تشخیص‌اند. به همین دلیل، مراجعه منظم به پزشک، به‌ویژه برای افراد دارای عوامل خطر، اهمیت زیادی دارد.

سکته قلبی چیست؟

سکته قلبی (Myocardial Infarction) زمانی رخ می‌دهد که جریان خون در یکی از شریان‌های تغذیه‌کننده عضله قلب به‌طور ناگهانی کاهش یافته یا قطع شود. در این شرایط، بخشی از عضله قلب دچار آسیب می‌شود و اگر درمان به‌موقع انجام نشود، ممکن است آسیب دائمی ایجاد شود.

علائم سکته قلبی
درد شدید یا احساس فشار در مرکز قفسه سینه
انتشار درد به بازوی چپ، شانه، گردن، فک یا پشت
تنگی نفس
تعریق سرد
تهوع یا استفراغ
ضعف و بی‌حالی شدید
سرگیجه
احساس اضطراب یا ترس ناگهانی

در برخی افراد، به‌ویژه سالمندان، زنان و بیماران دیابتی، سکته قلبی ممکن است با علائم غیرمعمول مانند خستگی شدید، سوءهاضمه یا تنگی نفس بروز کند.

درد قفسه سینه؛ آیا همیشه نشانه بیماری قلبی است؟

درد قفسه سینه یکی از مهم‌ترین دلایل مراجعه به متخصص قلب است، اما هر درد قفسه سینه لزوماً منشأ قلبی ندارد. بااین‌حال، تشخیص علت آن باید توسط پزشک انجام شود.

دردهای قلبی معمولاً دارای ویژگی‌های زیر هستند:
احساس فشار، سنگینی یا سوزش
بروز هنگام فعالیت یا استرس
کاهش درد با استراحت یا مصرف داروهای تجویز شده
انتشار درد به شانه، بازو، گردن یا فک
دردهای غیرقلبی ممکن است ناشی از:
مشکلات عضلانی
بیماری‌های ریوی
رفلاکس معده
التهاب مری
اضطراب و حملات پانیک
تپش قلب؛ چه زمانی نیاز به بررسی دارد؟

احساس تند شدن، نامنظم شدن یا کوبیدن ضربان قلب را تپش قلب می‌گویند. این حالت ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود و همیشه نشانه بیماری جدی نیست، اما در برخی موارد نیازمند بررسی تخصصی است.

دلایل شایع تپش قلب
استرس و اضطراب
کم‌خوابی
مصرف زیاد کافئین
کم‌خونی
پرکاری تیروئید
اختلالات الکترولیتی
بیماری‌های دریچه‌ای قلب
آریتمی‌های قلبی
اگر تپش قلب همراه با علائم زیر باشد، مراجعه فوری به پزشک ضروری است:
درد قفسه سینه
تنگی نفس
غش یا کاهش سطح هوشیاری
سرگیجه شدید
تعریق غیرطبیعی
تنگی نفس و ارتباط آن با بیماری‌های قلبی

تنگی نفس یکی از علائم مهم بیماری‌های قلب و عروق است. اگر قلب نتواند خون را به‌خوبی پمپاژ کند، مایع ممکن است در ریه‌ها تجمع پیدا کند و فرد احساس کمبود هوا داشته باشد.

علل قلبی تنگی نفس
نارسایی قلبی
بیماری دریچه‌های قلب
بیماری عروق کرونر
کاردیومیوپاتی
فشار خون بالا

تنگی نفس هنگام فعالیت، خوابیدن یا حتی در حالت استراحت باید جدی گرفته شود.

فشار خون بالا؛ قاتل خاموش

فشار خون بالا در بسیاری از افراد بدون علامت است و به همین دلیل به آن «قاتل خاموش» گفته می‌شود. اگر این بیماری کنترل نشود، می‌تواند باعث آسیب به قلب، مغز، کلیه‌ها و عروق شود.

عوارض فشار خون کنترل‌نشده
سکته قلبی
سکته مغزی
نارسایی قلب
نارسایی کلیه
آسیب به شبکیه چشم
بزرگ شدن عضله قلب
راهکارهای کنترل فشار خون
کاهش مصرف نمک
حفظ وزن مناسب
فعالیت بدنی منظم
ترک دخانیات
مدیریت استرس
مصرف منظم داروهای تجویز شده
چربی خون بالا و سلامت قلب

افزایش کلسترول و تری‌گلیسرید از عوامل مهم ایجاد تصلب شرایین است. تجمع چربی در دیواره رگ‌ها می‌تواند موجب تنگ شدن عروق و کاهش خون‌رسانی به قلب شود.

عوامل مؤثر در افزایش چربی خون
رژیم غذایی پرچرب
کم‌تحرکی
اضافه وزن
دیابت
سابقه خانوادگی
مصرف دخانیات

کنترل چربی خون با اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز مصرف دارو، نقش مهمی در پیشگیری از بیماری‌های قلبی دارد.

بیماری‌های مادرزادی قلب

برخی افراد از بدو تولد با ناهنجاری‌های ساختاری قلب متولد می‌شوند. شدت این بیماری‌ها متفاوت است و ممکن است از دوران نوزادی تا بزرگسالی بدون علامت باقی بمانند.

برخی از شایع‌ترین بیماری‌های مادرزادی قلب
نقص دیواره بین دهلیزی
نقص دیواره بین بطنی
تنگی دریچه ریوی
تنگی آئورت
مجرای شریانی باز
ناهنجاری‌های پیچیده قلبی

تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم می‌تواند در کنترل این بیماری‌ها بسیار مؤثر باشد.

نقش سبک زندگی در حفظ سلامت قلب

بخش قابل‌توجهی از بیماری‌های قلبی با رعایت اصول ساده سبک زندگی قابل پیشگیری هستند.

توصیه‌های مهم برای حفظ سلامت قلب
مصرف روزانه میوه و سبزیجات تازه
کاهش مصرف غذاهای فرآوری‌شده و پرنمک
استفاده از غلات کامل
مصرف متعادل چربی‌های سالم
انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته
خواب کافی و منظم
ترک سیگار و سایر دخانیات
کنترل استرس
انجام چکاپ‌های دوره‌ای
چه افرادی باید به‌طور منظم توسط متخصص قلب ویزیت شوند؟

برخی افراد بیش از دیگران در معرض بیماری‌های قلبی قرار دارند و بهتر است تحت نظر متخصص قلب باشند، از جمله:

افراد بالای ۴۰ سال
بیماران مبتلا به دیابت
مبتلایان به فشار خون بالا
افراد دارای کلسترول بالا
افراد با سابقه خانوادگی بیماری قلبی
افراد دارای اضافه وزن یا چاقی
مصرف‌کنندگان دخانیات
بیماران مبتلا به بیماری‌های کلیوی
افرادی که سابقه سکته قلبی یا مغزی دارند
اهمیت مراجعه منظم به متخصص بیماری‌های قلب و عروق

بسیاری از بیماری‌های قلبی در مراحل اولیه بدون علامت هستند و تنها از طریق معاینه، آزمایش‌ها و بررسی‌های تخصصی قابل شناسایی‌اند. مراجعه منظم به متخصص بیماری‌های قلب و عروق می‌تواند به تشخیص زودهنگام، کنترل عوامل خطر، پیشگیری از پیشرفت بیماری و کاهش احتمال بروز عوارض جدی کمک کند. همچنین پیگیری منظم وضعیت سلامت قلب، به‌ویژه برای افرادی که سابقه بیماری قلبی یا عوامل خطر دارند، نقش مهمی در حفظ کیفیت زندگی و سلامت طولانی‌مدت ایفا می‌کند.
روش‌های درمان بیماری‌های قلب و عروق

درمان بیماری‌های قلب و عروق بر اساس نوع بیماری، شدت علائم، سن بیمار، وضعیت عمومی سلامت و نتایج بررسی‌های تخصصی تعیین می‌شود. هدف اصلی درمان، کاهش علائم، جلوگیری از پیشرفت بیماری، پیشگیری از عوارضی مانند سکته قلبی و بهبود کیفیت زندگی بیمار است. متخصص قلب پس از ارزیابی کامل، مناسب‌ترین برنامه درمانی را برای هر فرد طراحی می‌کند.

درمان دارویی بیماری‌های قلب

در بسیاری از بیماران، نخستین مرحله درمان با دارو آغاز می‌شود. داروها با اهداف مختلفی مانند کنترل فشار خون، تنظیم ضربان قلب، کاهش چربی خون، جلوگیری از تشکیل لخته خون یا کاهش فشار واردشده به قلب تجویز می‌شوند.

داروهای قلبی باید دقیقاً مطابق دستور پزشک مصرف شوند و تغییر مقدار یا قطع آن‌ها بدون نظر متخصص می‌تواند خطرناک باشد. همچنین بیماران لازم است پزشک را از تمام داروها و مکمل‌های مصرفی خود مطلع کنند تا از تداخل‌های احتمالی جلوگیری شود.

کنترل فشار خون؛ گامی مهم در پیشگیری از عوارض قلبی

فشار خون بالا یکی از مهم‌ترین عوامل خطر برای بیماری‌های قلبی و عروقی است. کنترل مناسب فشار خون می‌تواند احتمال سکته قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلب و آسیب کلیوی را کاهش دهد.

برای کنترل بهتر فشار خون توصیه می‌شود:

مصرف نمک محدود شود.
وزن بدن در محدوده مناسب حفظ شود.
فعالیت بدنی منظم انجام شود.
مصرف سیگار و دخانیات کنار گذاشته شود.
استرس‌های روزانه مدیریت شوند.
فشار خون به‌صورت دوره‌ای اندازه‌گیری شود.
داروها طبق برنامه پزشک مصرف شوند.
درمان افزایش کلسترول و چربی خون

افزایش کلسترول و تری‌گلیسرید یکی از عوامل اصلی ایجاد تصلب شرایین و تنگی عروق قلب است. کنترل چربی خون معمولاً با ترکیبی از اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز دارودرمانی انجام می‌شود.

برای کاهش چربی خون بهتر است:

مصرف غذاهای سرخ‌شده کاهش یابد.
از چربی‌های سالم مانند روغن زیتون استفاده شود.
مصرف فیبر غذایی افزایش پیدا کند.
فعالیت بدنی منظم در برنامه روزانه قرار گیرد.
وزن اضافی کاهش یابد.
آزمایش چربی خون طبق نظر پزشک انجام شود.
درمان آریتمی یا نامنظم بودن ضربان قلب

آریتمی قلب به هرگونه اختلال در ریتم طبیعی ضربان قلب گفته می‌شود. بسته به نوع آریتمی، شدت علائم و علت زمینه‌ای، روش درمان متفاوت خواهد بود.

درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

اصلاح عوامل زمینه‌ای
مصرف داروهای تنظیم‌کننده ریتم قلب
کنترل بیماری‌های همراه مانند تیروئید یا فشار خون
بررسی با هولتر مانیتورینگ
انجام اقدامات تخصصی در صورت نیاز و با تشخیص پزشک

تشخیص دقیق نوع آریتمی نقش مهمی در انتخاب روش درمان مناسب دارد.

درمان بیماری عروق کرونر قلب

در بیماری عروق کرونر، خون‌رسانی به عضله قلب به دلیل تنگی یا انسداد شریان‌ها کاهش می‌یابد. هدف درمان، بهبود جریان خون و کاهش خطر سکته قلبی است.

درمان ممکن است شامل:

اصلاح سبک زندگی
کنترل دیابت و فشار خون
کاهش کلسترول
مصرف داروهای تجویزشده
انجام اقدامات مداخله‌ای در صورت نیاز

انتخاب روش درمان بر اساس نتایج معاینات و بررسی‌های تخصصی انجام می‌شود.

آنژیوپلاستی؛ باز کردن عروق قلب

در برخی بیماران که تنگی قابل‌توجه در عروق کرونر وجود دارد، پزشک ممکن است انجام آنژیوپلاستی را توصیه کند.

در این روش، با استفاده از یک بالون کوچک، محل تنگی گشاد شده و در بسیاری از موارد یک استنت (فنر مخصوص) برای باز نگه داشتن رگ در محل قرار داده می‌شود.

از مزایای این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

بهبود خون‌رسانی به عضله قلب
کاهش درد قفسه سینه
کاهش احتمال بروز سکته قلبی در بیماران منتخب
کوتاه‌تر بودن دوره نقاهت نسبت به برخی جراحی‌ها
جراحی قلب؛ چه زمانی ضرورت پیدا می‌کند؟

در برخی شرایط که درمان دارویی یا روش‌های کم‌تهاجمی کافی نباشد، جراحی قلب ممکن است بهترین گزینه درمانی باشد.

مواردی که ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند عبارت‌اند از:

تنگی شدید چند رگ اصلی قلب
برخی بیماری‌های پیشرفته دریچه‌ای
ناهنجاری‌های مادرزادی قلب
بعضی از بیماری‌های آئورت
برخی تومورهای قلب

نوع جراحی بسته به وضعیت بیمار توسط تیم تخصصی قلب و جراح قلب تعیین می‌شود.

درمان بیماری‌های دریچه‌ای قلب

دریچه‌های قلب وظیفه هدایت صحیح جریان خون را بر عهده دارند. اگر این دریچه‌ها دچار تنگی یا نارسایی شوند، عملکرد طبیعی قلب مختل می‌شود.

بسته به شدت بیماری، درمان ممکن است شامل:

پیگیری و معاینات دوره‌ای
درمان دارویی
اقدامات مداخله‌ای
ترمیم یا تعویض دریچه در موارد خاص

پیگیری منظم بیماران مبتلا به بیماری‌های دریچه‌ای اهمیت زیادی در جلوگیری از پیشرفت بیماری دارد.

درمان نارسایی قلب

نارسایی قلب به معنای توقف فعالیت قلب نیست، بلکه حالتی است که قلب توان کافی برای پمپاژ مؤثر خون را ندارد.

اهداف درمان شامل:

کاهش علائم
بهبود کیفیت زندگی
کاهش بستری در بیمارستان
جلوگیری از پیشرفت بیماری
افزایش توان انجام فعالیت‌های روزانه

در کنار درمان دارویی، رعایت توصیه‌های مربوط به تغذیه، کنترل مصرف نمک، مدیریت وزن و فعالیت بدنی متناسب با نظر پزشک اهمیت فراوانی دارد.

اصلاح سبک زندگی؛ بخش مهمی از درمان بیماری‌های قلب

یکی از مهم‌ترین ارکان درمان، تغییر عادات روزمره است. حتی بهترین داروها نیز بدون رعایت سبک زندگی سالم اثربخشی مطلوب نخواهند داشت.

توصیه‌های مهم عبارت‌اند از:

مصرف میوه و سبزیجات تازه
محدود کردن مصرف نمک و قند
کاهش مصرف چربی‌های اشباع
نوشیدن آب کافی
حفظ وزن مناسب
خواب منظم و کافی
ترک کامل سیگار و دخانیات
کاهش استرس
انجام فعالیت بدنی متناسب با وضعیت سلامت
مراقبت‌های بیماران پس از درمان

پس از شروع درمان یا انجام اقدامات درمانی، رعایت توصیه‌های پزشک نقش مهمی در موفقیت درمان دارد.

بیماران باید:

داروها را منظم مصرف کنند.
ویزیت‌های دوره‌ای را جدی بگیرند.
در صورت بروز علائم جدید، سریعاً به پزشک مراجعه کنند.
فشار خون و در صورت نیاز قند خون را کنترل کنند.
رژیم غذایی سالم را ادامه دهند.
از مصرف خودسرانه داروهای گیاهی یا مکمل‌ها بدون مشورت پزشک خودداری کنند.
اهمیت پیگیری منظم توسط متخصص قلب

بسیاری از بیماری‌های قلبی نیازمند پیگیری طولانی‌مدت هستند. بررسی منظم وضعیت قلب، انجام آزمایش‌های لازم و ارزیابی روند درمان به پزشک کمک می‌کند تا در صورت نیاز، برنامه درمانی را به‌روز کند و از بروز عوارض احتمالی پیشگیری شود.

به همین دلیل، حتی در صورت بهبود علائم، قطع پیگیری پزشکی توصیه نمی‌شود و رعایت برنامه معاینات دوره‌ای می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت قلب و افزایش کیفیت زندگی داشته باشد.
پیشگیری از بیماری‌های قلب و عروق؛ سرمایه‌گذاری برای سلامت آینده

پیشگیری همواره مؤثرتر و کم‌هزینه‌تر از درمان است. بخش قابل توجهی از بیماری‌های قلبی با رعایت اصول ساده زندگی سالم، انجام معاینات دوره‌ای و کنترل عوامل خطر قابل پیشگیری یا قابل کنترل هستند. متخصصان قلب معتقدند که توجه به سلامت قلب باید از سنین جوانی آغاز شود و به عنوان بخشی از سبک زندگی سالم ادامه یابد.

بسیاری از بیماری‌های قلبی در مراحل ابتدایی بدون علامت هستند؛ بنابراین انجام چکاپ‌های منظم، به‌ویژه در افرادی که سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی، دیابت، فشار خون بالا یا چربی خون دارند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

تغذیه سالم؛ پایه اصلی سلامت قلب

رژیم غذایی مناسب نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی دارد. انتخاب مواد غذایی سالم می‌تواند به کنترل فشار خون، کاهش کلسترول، حفظ وزن مناسب و بهبود عملکرد قلب کمک کند.

مواد غذایی مفید برای سلامت قلب
انواع سبزیجات تازه
میوه‌های فصل
غلات کامل
حبوبات
ماهی و غذاهای دریایی
مغزها مانند گردو و بادام (در حد متعادل)
روغن زیتون
لبنیات کم‌چرب
گوشت سفید
مواد غذایی که بهتر است محدود شوند
غذاهای سرخ‌شده
فست‌فودها
نوشابه‌های شیرین
شیرینی و قندهای ساده
سوسیس و کالباس
غذاهای پرنمک
چربی‌های اشباع و ترانس
نقش فعالیت بدنی در سلامت قلب

فعالیت بدنی منظم باعث تقویت عضله قلب، بهبود گردش خون، کاهش فشار خون، کنترل وزن و کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی می‌شود.

فعالیت‌هایی که معمولاً برای بیشتر افراد مناسب هستند عبارت‌اند از:

پیاده‌روی
دوچرخه‌سواری
شنا
نرمش‌های سبک
تمرینات کششی

البته نوع و میزان ورزش باید متناسب با شرایط جسمانی هر فرد و در صورت وجود بیماری قلبی، با نظر پزشک تعیین شود.

کنترل استرس و سلامت قلب

استرس مزمن می‌تواند با افزایش فشار خون، افزایش ضربان قلب و تغییرات هورمونی، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش دهد.

راهکارهای کاهش استرس
خواب کافی
برنامه‌ریزی مناسب برای کارهای روزانه
مدیتیشن یا تمرینات آرام‌سازی
تنفس عمیق
ورزش منظم
گفتگو با اعضای خانواده یا مشاور در صورت نیاز
اختصاص زمان برای فعالیت‌های مورد علاقه
خواب کافی و کیفیت آن

کمبود خواب یا خواب بی‌کیفیت می‌تواند با افزایش فشار خون، اختلال در متابولیسم بدن و افزایش احتمال بیماری‌های قلبی همراه باشد.

برای حفظ سلامت قلب توصیه می‌شود:

ساعت خواب منظم داشته باشید.
از مصرف کافئین در ساعات پایانی روز خودداری کنید.
محیط خواب آرام و تاریک باشد.
تلفن همراه و وسایل الکترونیکی قبل از خواب کنار گذاشته شوند.
نقش وزن مناسب در پیشگیری از بیماری‌های قلبی

اضافه وزن و چاقی از مهم‌ترین عوامل خطر برای ابتلا به بیماری‌های قلب و عروق هستند. کاهش حتی مقدار کمی از وزن اضافی نیز می‌تواند تأثیر مثبتی بر فشار خون، قند خون و چربی خون داشته باشد.

بیماری‌های قلبی در سالمندان

با افزایش سن، احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی نیز بیشتر می‌شود. سالمندان باید نسبت به انجام معاینات منظم، کنترل فشار خون، بررسی چربی خون و مصرف صحیح داروها توجه ویژه‌ای داشته باشند.

علائمی مانند خستگی، تنگی نفس، کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزمره و ورم پاها در سالمندان باید توسط متخصص قلب بررسی شوند.

سلامت قلب در بانوان

اگرچه تصور می‌شود بیماری‌های قلبی بیشتر در آقایان دیده می‌شود، اما این بیماری‌ها یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در بانوان نیز هستند.

علائم بیماری قلبی در زنان گاهی متفاوت از مردان است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

خستگی شدید
تهوع
درد در ناحیه پشت یا گردن
تنگی نفس
احساس ضعف
درد مبهم قفسه سینه

به همین دلیل بانوان نیز باید نسبت به علائم قلبی حساس باشند و در صورت نیاز به متخصص مراجعه کنند.

بیماران دیابتی و سلامت قلب

دیابت یکی از مهم‌ترین عوامل خطر برای بیماری‌های قلبی و عروقی است. افراد مبتلا به دیابت باید علاوه بر کنترل قند خون، وضعیت قلب و عروق خود را نیز به‌صورت منظم بررسی کنند.

رعایت رژیم غذایی، فعالیت بدنی، مصرف داروها و مراجعه منظم به پزشک می‌تواند احتمال بروز عوارض قلبی را کاهش دهد.

باورهای نادرست درباره بیماری‌های قلب
«اگر درد قفسه سینه ندارم، قلبم سالم است.»

این تصور صحیح نیست. برخی بیماری‌های قلبی ممکن است تا مدت‌ها بدون علامت باشند.

«فقط افراد مسن به بیماری قلبی مبتلا می‌شوند.»

عوامل خطر مانند دیابت، چاقی، فشار خون بالا و مصرف دخانیات می‌توانند در سنین پایین نیز باعث بیماری قلبی شوند.

«ورزش برای بیماران قلبی خطرناک است.»

فعالیت بدنی مناسب و کنترل‌شده، در بسیاری از بیماران قلبی بخشی از برنامه درمانی محسوب می‌شود؛ البته نوع ورزش باید با نظر پزشک تعیین شود.

«اگر دارو مصرف می‌کنم، دیگر نیازی به تغییر سبک زندگی ندارم.»

داروها جایگزین تغذیه سالم، ورزش، ترک دخانیات و کنترل استرس نیستند و رعایت این موارد برای موفقیت درمان ضروری است.

سوالات متداول بیماران
هر چند وقت یک‌بار باید به متخصص قلب مراجعه کرد؟

این موضوع به سن، وضعیت سلامت، عوامل خطر و نظر پزشک بستگی دارد. افراد سالم نیز بهتر است در صورت داشتن عوامل خطر، به‌صورت دوره‌ای معاینه شوند.

آیا فشار خون بالا همیشه علامت دارد؟

خیر. بسیاری از افراد مبتلا به فشار خون بالا هیچ علامتی ندارند و تنها با اندازه‌گیری فشار خون متوجه بیماری خود می‌شوند.

آیا تپش قلب همیشه خطرناک است؟

خیر. تپش قلب می‌تواند علل مختلفی داشته باشد، اما اگر همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس، غش یا سرگیجه باشد، باید سریعاً توسط متخصص بررسی شود.

آیا رژیم غذایی واقعاً بر سلامت قلب تأثیر دارد؟

بله. تغذیه سالم یکی از مهم‌ترین عوامل در پیشگیری و کنترل بیماری‌های قلب و عروق است و می‌تواند در کنار درمان‌های پزشکی، به حفظ سلامت قلب کمک کند.

آیا ترک سیگار خطر بیماری قلبی را کاهش می‌دهد؟

بله. پس از ترک دخانیات، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی به‌تدریج کاهش می‌یابد و سلامت عمومی بدن نیز بهبود پیدا می‌کند.

اهمیت انتخاب متخصص بیماری‌های قلب و عروق

تشخیص دقیق، انتخاب روش درمان مناسب و پیگیری منظم از مهم‌ترین عوامل موفقیت در درمان بیماری‌های قلبی هستند. مراجعه به متخصص بیماری‌های قلب و عروق به بیماران کمک می‌کند تا با بررسی کامل وضعیت سلامت، عوامل خطر شناسایی شده و برنامه‌ای متناسب برای پیشگیری، درمان و مراقبت بلندمدت دریافت کنند.

همچنین آگاهی بیماران درباره علائم هشداردهنده، رعایت توصیه‌های پزشکی و پیگیری منظم می‌تواند نقش مهمی در کاهش عوارض بیماری‌های قلبی و حفظ کیفیت زندگی ایفا کند.
راهنمای آمادگی قبل از مراجعه به متخصص بیماری‌های قلب و عروق

آمادگی مناسب پیش از مراجعه به متخصص قلب و عروق می‌تواند روند تشخیص را سریع‌تر و دقیق‌تر کند. همراه داشتن اطلاعات پزشکی، نتایج آزمایش‌ها و شرح کامل علائم به پزشک کمک می‌کند تا ارزیابی جامع‌تری از وضعیت بیمار داشته باشد.

پیش از مراجعه بهتر است موارد زیر را آماده کنید:

تمامی داروهای مصرفی به همراه مقدار و زمان مصرف
نتایج آزمایش‌های خون اخیر
نوار قلب (ECG) در صورت انجام
گزارش اکوکاردیوگرافی
نتایج تست ورزش یا هولتر قلب (در صورت وجود)
فهرست بیماری‌های زمینه‌ای
سابقه جراحی یا بستری
سوابق پزشکی اعضای خانواده به‌ویژه بیماری‌های قلبی
یادداشت علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تپش قلب و زمان شروع آن‌ها

داشتن این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا تصمیم‌گیری درمانی با دقت بیشتری انجام شود.

پس از ویزیت متخصص قلب چه نکاتی را باید رعایت کرد؟

پس از معاینه و دریافت برنامه درمانی، همکاری بیمار نقش بسیار مهمی در موفقیت درمان دارد. رعایت توصیه‌های پزشک می‌تواند از پیشرفت بیماری و بروز عوارض جدی جلوگیری کند.

توصیه‌های مهم عبارت‌اند از:

داروها را دقیقاً مطابق نسخه مصرف کنید.
از قطع یا تغییر دارو بدون نظر پزشک خودداری کنید.
فشار خون خود را در منزل به‌طور منظم کنترل کنید.
در صورت توصیه پزشک، قند خون و چربی خون را نیز پیگیری کنید.
رژیم غذایی سالم را ادامه دهید.
فعالیت بدنی مناسب را طبق نظر پزشک انجام دهید.
در زمان تعیین‌شده برای ویزیت مجدد مراجعه کنید.
در صورت بروز علائم جدید یا تشدید علائم قبلی، مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید.
نقش معاینات دوره‌ای در حفظ سلامت قلب

یکی از مهم‌ترین اقدامات برای پیشگیری از بیماری‌های قلبی، انجام معاینات دوره‌ای است. حتی افرادی که هیچ علامتی ندارند، در صورت داشتن عوامل خطر مانند فشار خون بالا، دیابت، چربی خون، سابقه خانوادگی یا مصرف دخانیات، بهتر است تحت نظر متخصص قلب باشند.

معاینات دوره‌ای می‌تواند به تشخیص زودهنگام بیماری‌ها و شروع درمان در مراحل اولیه کمک کند و احتمال بروز عوارض جدی را کاهش دهد.

چه علائمی نیاز به مراجعه فوری دارند؟

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، مراجعه فوری به مرکز درمانی یا متخصص قلب ضروری است:

درد شدید یا فشار مداوم در قفسه سینه
انتشار درد به بازو، گردن، فک یا پشت
تنگی نفس ناگهانی یا شدید
غش یا کاهش سطح هوشیاری
تپش قلب شدید و مداوم همراه با سرگیجه
تعریق سرد بدون علت مشخص
ضعف شدید و ناگهانی
تورم قابل‌توجه پاها همراه با تنگی نفس

تشخیص و درمان سریع این علائم می‌تواند در پیشگیری از عوارض جدی قلبی نقش بسیار مهمی داشته باشد.

توصیه‌هایی برای حفظ سلامت قلب در زندگی روزمره

سلامت قلب تنها به مصرف دارو محدود نمی‌شود و رعایت عادت‌های سالم در زندگی روزمره تأثیر قابل‌توجهی در کاهش خطر بیماری‌های قلبی دارد.

برخی توصیه‌های کاربردی عبارت‌اند از:

مصرف روزانه میوه، سبزیجات و غلات کامل
محدود کردن مصرف نمک، قند و غذاهای فرآوری‌شده
نوشیدن آب کافی
حفظ وزن مناسب
انجام فعالیت بدنی منظم
خودداری از مصرف دخانیات و قرار گرفتن در معرض دود سیگار
مدیریت استرس با روش‌های سالم
خواب کافی و منظم
انجام آزمایش‌های دوره‌ای بر اساس نظر پزشک
پرسش‌های متداول تکمیلی
آیا افراد بدون علامت هم باید توسط متخصص قلب معاینه شوند؟

بله. افرادی که سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی، فشار خون بالا، دیابت، چربی خون یا عوامل خطر دیگر دارند، حتی بدون علامت نیز بهتر است به‌صورت دوره‌ای توسط متخصص قلب ارزیابی شوند.

آیا استرس می‌تواند باعث مشکلات قلبی شود؟

استرس طولانی‌مدت می‌تواند بر فشار خون، ضربان قلب و سلامت عمومی سیستم قلب و عروق تأثیر بگذارد. مدیریت استرس بخشی مهم از سبک زندگی سالم محسوب می‌شود.

آیا بیماری‌های قلبی همیشه با درد قفسه سینه همراه هستند؟

خیر. برخی بیماران ممکن است تنها با علائمی مانند تنگی نفس، خستگی، تپش قلب یا کاهش تحمل فعالیت مراجعه کنند. به همین دلیل، ارزیابی تخصصی علائم اهمیت زیادی دارد.

آیا کنترل فشار خون و چربی خون می‌تواند از سکته قلبی پیشگیری کند؟

کنترل مناسب عوامل خطر مانند فشار خون، چربی خون، دیابت و ترک دخانیات می‌تواند احتمال بروز بیماری‌های قلبی و سکته قلبی را کاهش دهد.

چرا انتخاب متخصص بیماری‌های قلب و عروق اهمیت دارد؟

بیماری‌های قلب و عروق از جمله مهم‌ترین بیماری‌های مزمن هستند که نیاز به تشخیص دقیق، پیگیری منظم و برنامه درمانی متناسب با شرایط هر بیمار دارند. مراجعه به متخصص قلب و عروق این امکان را فراهم می‌کند که وضعیت سلامت قلب به‌صورت علمی بررسی شود، عوامل خطر شناسایی شوند و اقدامات لازم برای پیشگیری یا درمان به‌موقع انجام گیرد.


دکتر فرحناز نیک دوست، متخصص بیماری‌های قلب و عروق در تهران، در زمینه بررسی، تشخیص، درمان و پیگیری طیف گسترده‌ای از بیماری‌های قلبی و عروقی فعالیت می‌کنند. مراجعه به متخصص قلب در صورت بروز علائمی مانند درد قفسه سینه، تپش قلب، تنگی نفس، فشار خون بالا یا وجود عوامل خطر، می‌تواند به تشخیص زودهنگام و انتخاب مناسب‌ترین روش درمان کمک کند.

رعایت سبک زندگی سالم، انجام معاینات دوره‌ای، کنترل فشار خون و چربی خون، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم و پیگیری توصیه‌های پزشکی، از مهم‌ترین اقدامات برای حفظ سلامت قلب و پیشگیری از عوارض بیماری‌های قلبی به شمار می‌روند.

اگر به دنبال اطلاعات بیشتر درباره خدمات دکتر فرحناز نیک دوست، متخصص بیماری‌های قلب و عروق در تهران هستید، می‌توانید از طریق اطلاعات تماس درج‌شده در این صفحه، از نحوه پذیرش، زمان حضور و شرایط ویزیت مطلع شوید.